Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Gaume Jazz paradijs voor vrijdenkers

CONCERTRECENSIE. Gaume Jazz Festival, Rossignol, België, 11 en 12 augustus 2017
beeld: Hugo Lefevre
door: Georges Tonla Briquet

Gaume Jazz blijft Gaume Jazz. Vijfentwintig concerten verspreid over drie dagen plus nog een heus ‘OFF-festival’ en dat allemaal zonder grote Amerikaanse publiekstrekkers. Alles in het teken van de jazz maar met tientallen vertakkingen. Voor puristen een hel, voor vrijdenkers een paradijs. We bezochten de concerten van Dhafer Youssef, de Franse tenorsaxofonist Sylvain Rifflet, en het optreden van de Belgische sopraan Jody De Vos die optrad met een trio.

  
Dhafer Youssef, tenorsaxofonist Sylvain Rifflet met gitarist Philippe Giordani, en sopraan Jody De Vos met altsaxofonist Steve Houben op het podium van Gaume Jazz.

Dhafer Youssef
De Tunesische oudspeler Dhafer Youssef was in 2003, met Paolo Fresu, al eens te gast in Rossignol. Ondertussen legde hij een heel parcours af. Net zoals bij Gaume Jazz bleef een constante: de continue kruisbestuiving tussen verschillende stijlen en culturen.

Een indrukwekkende intro met wat snarenklanken in harmonie met de piano. Noten als vallende bladeren in een kleurrijk herfstseizoen. En dan ging Youssef op een barkruk zitten, strekte zijn armen open en begon te zingen als een hogepriester. Dat hij opgroeide in een familie van muezzins is duidelijk. Adembenemend wat een stem die man heeft. Door de hele tent zweefde een mystiek aura waarbij de discipelen op het randje van hun stoel gingen zitten. De hoogmis kon beginnen.

Na vijf minuten kwam de radicale breuklijn als een onverwachte donderstorm. Het was even slikken toen drummer Ferenc Nemeth zich als een duivel in een wijwatervat begon te ontketenen, met in zijn kielzog bassist Chris Jennings als trouwe metgezel. Pure heiligschennis leek het. Maar Youssef verscheen ten tonele, ging in dialoog met de twee ketters en slaagde erin hen tot rede te brengen. Een scenario dat zich gedurende het verdere verloop van het concert herhaalde, zij het met kleine wijzigingen.

Elektriciteit in de lucht met het publiek voortdurend onder hoogspanning, telkens hopend dat het schisma tussen beide partijen er nooit kwam maar wel heimelijk uitkijkend naar de volgende tweestrijd. Een pluim voor de geluidstechnicus die alle instrumenten steeds op kwalitatief hoog niveau in balans wist te houden. 

Hoogtepunten waren de passages waarin Youssef en pianist Aaron Parks elkaar aanvulden zonder inmenging van de ritmesectie. Net als bassist Avishai Cohen weet Dhafer Youssef een concert op te bouwen waarbij hij zijn eigen roots naadloos assimileert met andere invloeden. Alle kwaliteiten van de albums worden uitvergroot om een breder publiek te behagen maar op de juiste manier. Respect. 

  
Ook pianist Florian Favre en de zangeressen Veronika Harcsa en Youn Sun Nah betraden op Gaume Jazz het podium.

Sylvain Rifflet
In eigen land behoort de Franse tenorsaxofonist Sylvain Rifflet tot de (sub)top. In de Lage Landen blijft hij vooralsnog onder de radar ondanks opmerkelijke uitgaven zoals ‘Perpetual Motion’  - een eerbetoon aan cultfiguur Moondog die als een soort muzikale Viking in de straten van New York rondhing - en ‘Mechanics’.

Tijdens Gaume Jazz lag de focus volledig op ‘Mechanics’. De futuristische hoes van het album is ontworpen door striptekenaar François Schuiten. Het achtergrondverhaal situeert zich op de grens van sciencefiction en de literatuur van einde negentiende  eeuw en begin twintigste eeuw met als centraal idee de complexe verhouding tussen mens en machine. 

Op cd, maar ook live, vertaalde dit alles zich in parallellen met de werelden van Philip Glass en Steve Reich. Dezelfde functionele en repetitieve ritmepatronen uitgetekend met saxofoon, drums, contrabas, fluit en zelfs kalimba. Rifflet doorbrak regelmatig de cadans met slingerende saxuithalen, al dan niet via de circular breathing-techniek die hij wonderwel beheerst. De suggestieve uitwisselingen tussen Rifflet en fluitist Jocelyn Mienniel vormden telkens preludes op de kern van wat volgde. Toch weer heel wat anders dan zijn postrock projecten als Art Sonic en Acous_Matic. In september en oktober treedt Rifflet met het Rembrandt Frerichs Ensemble op in Utrecht, Nijmegen en Rotterdam.

Jodie De Vos
Veel aandacht voor vocalisten tijdens deze editie van Gaume Jazz. Het leidde tot aangename verrassingen, ver van de traditionele jazzpaden, zoals bij het zwaar onderschatte Music 4 A While en het Hongaarse duo van gitarist Balint Gyémant en zangeres Veronika Harcsa die binnenkort te horen is op het nieuwe album van Kris Defoort. 

Sopraan Jody De Vos stelde op haar beurt van meet af aan alles duidelijk: “ik ben geen jazzzangeres maar heb wel affiniteiten met het genre”. Met altsaxofonist Steve Houben, pianist Jean-Philippe Collard-Neven en contrabassist Jean-Louis Rassinfosse koos ze eminente begeleiders voor haar programma. Drie muzikanten die ieder op hun beurt de grenzen tussen jazz en klassiek laten vervagen in hun uitgebreid oeuvre. Op het weloverwogen repertoire stond onder meer werk van Satie en Bernstein aangevuld met Broadway-klassiekers, filmmuziek en standards waaronder ‘Les Feuilles Mortes’ en ‘Summertime’. Vocale hoogstandjes waren minutieus ingekapseld door de warme klanken van een jazztrio dat ver buiten de lijntjes kleurde. Drie poëten die de esthetiek van spaarzame noten en sterk melodieuze lijnen een totaal andere kijk meegaven. 

Het paradijselijke festival te midden van de natuur in Rossignol valt moeilijk in een vakje te plaatsen, maar de breeddenkende melomanen in de concerttent genoten met volle teugen. Een zoveelste bewijs dat Gaume Jazz een heus pretpark is voor muziekliefhebbers van het meest uiteenlopend allooi. 


© Jazzenzo 2010