Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

John Zorn zoekt uitersten op in ‘s-Hertogenbosch

CONCERTRECENSIE. November Music, John Zorn in ’s-Hertogenbosch, 4 november 2017
beeld: Ton van Leeuwen
door: Cyriel Pluimakers

John Zorn (1953) behoort al een aantal decennia tot de meest spraakmakende persoonlijkheden van de actuele muziek. Als musicus neemt hij allerlei gedaanten aan en moeiteloos laveert hij tussen impro, jazz, gecomponeerde muziek en rock. Diverse Europese steden nodigden hem inmiddels uit als artistiek curator en dit jaar is hij een zaterdag lang te gast op November Music in ‘s-Hertogenbosch. Het programma telt maar liefst tien onderdelen.

  
John Zorn bespeelde het orgel van de Sint-Janskathedraal. AskoISchönberg onder leiding van David Fulmer speelde werk van Zorn. Amerikaans koor voerde Madrigals Books I & II uit (met rechts Zorn).

’s Middags bespeelt Zorn het fameuze orgel van de Sint-Janskathedraal. In zijn improvisatie staan de uitersten centraal, met het nodige geweld in de lage registers en peilloos hoog aan de andere kant. Zorn is een man van contrasten. Fraai is hoe hij tussen dissonante akkoorden zwaluwgeluiden weet te produceren, die bijna tot het onhoorbare gaan.

Indrukwekkend
Indrukwekkend is vervolgens de uitvoering van ‘Madrigals Books I & II’ in de Grote Kerk, waarin zes Amerikaanse zangeressen een hedendaagse verklanking produceren van dit oude Italiaanse vocale genre. Jane Sheldon, Elzabeth Bates, Sarah Brailey, Melissa Hughes, Rachel Calloway en Kisten Sollek zorgen voor een adembenemende performance waarin de grenzen van de menselijke stem worden verkend. Hun zangtechniek en hun ensemblegeluid zijn zonder weerga. Moderne muziek die je recht in het hart raakt, waarin – ook nu weer – de uitersten worden opgezocht. 

Van eenzelfde niveau is de uitvoering van een aantal kamermuziek-composities van John Zorn ’s avonds in Theater aan de Parade. Het AskoISchönberg ensemble onder leding van David Fulmer geeft prachtige uitvoeringen van ‘The Aristos’, ‘Orphee’, ‘Bateau Ivre’, ‘A Rebours’, ‘Il n’y a Plus de Firmament’ en ‘The Temptations of St. Anthony’. De gepassioneerde cellist Jay Campbell schittert in ‘A Rebours’ met zijn bijzondere gevoel voor ritmiek. Felicia van den End vervult een belangrijke rol in de meeste stukken, met virtuoos fluitspel waarin wederom uiterst hoog en laag centraal staan. Belangrijke rollen worden er ook vervuld door klarinettist David Kweksilber, hoboïste Marike Schut en Pauline Post, die afwisselend piano, celesta en klavecimbel speelt. AskoISchönberg zet een prestatie van wereldformaat neer.

Tegenvallers
Een tegenvaller vormt het tot de pijngrens versterkte optreden van organist John Medeski, gitarist Matt Hollenberg en drummer Kenny Grohowsky in Poppodium Willem Twee. Waar in eerdere concerten subtiliteit het uitgangspunt vormde, staat nu lomp uitgevoerde rock centraal. De contrastrijke Zorn laat nu een van zijn minder geslaagde gezichten zien. Iets wat helaas ook geldt voor het afsluitende onderdeel ‘Essential Cinema’ waarin allerminst spectaculaire animatiefilms van Harry Smith opgeluisterd worden door elektronische klanken, met aan het slot nog even live het trio van Zorn, met bassist Trevor Dunn en drummer Kenny Wollesen. 

Wat was het mooi geweest als deze bijzondere dag afgesloten was met een bloedstollend jazzconcert, een soort vervolg op de geweldige muziek die Zorn een aantal jaren geleden nog maakte met zijn fameuze Masada kwartet. 

Gezien: John Zorn orgel, Sint-Janskathedraal; Madrigals Book I & II, Grote kerk; Chamber Music, Theater aan de Parade; Simulacrum, Poppodium Willem Twee; Essential Cinema, Verkadefabriek.


© Jazzenzo 2010