Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

‘The Lost Recordings’ laten gouden tijden herleven

5 CD-RECENSIES
door: Cyriel Pluimakers

Ella Fitzgerald –  Live At The Concertgebouw 1961
bezetting: Ella Fitzgerald zang, Lou Levy piano, Herb Ellis gitaar, Wilfred Middlebrooks contrabas, Gus Johnson drums
opgenomen: 10 februari 1961, Concertgebouw, Amsterdam
uitgebracht: oktober 2017
label: Fondamenta
aantal stukken: 15
tijdsduur: 57’39
website: www.challengerecords.com




De zestiger jaren en het begin van de jaren zeventig vormden een belangrijke periode in de jazz. Niet alleen was er sprake van veel muzikale innovatie, ook voor de mainstream was er aanzienlijke belangsteling. Impresario’s als Lou van Rees en Paul Acket zorgden ervoor dat regelmatig bekende Amerikaanse musici acte de présence gaven op plekken als het Concertgebouw, de Doelen, Kurhaus of de Singer in Laren. Binnen verzamelaarskringen circuleren al jarenlang bootleg opnames van Amerikaanse grootheden die nog niet eerder in aanmerking kwamen voor een officiële release.

Het is een wonder dat er nu vijf serieuze uitgaven liggen, een initiatief van het Franse label Fondamenta: concerten van Dave Brubeck, Ella Fitzgerald, Thelonious Monk, Oscar Peterson en Sarah Vaughan. Professionele radio-opnames van de VARA, NOS en KRO/NCRV, die zorgvuldig geremasterd zijn. De albums zijn buitengewoon fraai uitgegeven, met aangenaam aanvoelende kartonnen covers en luxe uitgevoerde boekjes. De passende naam voor deze bijzondere serie is ‘The Lost Recordings’.

Groots
De in het Concertgebouw gemaakte opnames van Ella Fitzgerald dateren uit februari 1961 en die van Sarah Vaughan uit augustus 1975. Beide zangeressen horen we in hun sterkste jaren. Voor Fitzgerald gaat geen zee te hoog. Begeleid door pianist Lou Levy, gitarist Herb Elis, contrabassist Wilfred Middlebrooks en drummer Gus Johnson zingt ze een bloemlezing uit het Great American Songbook met adembenemende interpretaties van onder meer ‘Too Close For Comfort’, ‘On A Slow Boat To China’, ‘My Funny Valentine’ en ‘Saint Louis Blues’. Met haar stem van een jong meisje en haar gigantische ritmische drive ontwapent ze het aanwezige publiek. Emotie toont ze in het melancholieke ‘Heart And Soul’ en muzikale plaagstootjes deelt ze uit in het drakerige ‘Lorelei’. 



Sarah Vaughan  – Live At Laren Jazz Festival 1975
bezetting: Sarah Vaughan zang, Carl Schroeder piano, Bob Magnusson contrabas, Jimmy Cobb drums
opgenomen: 5 augustus 1975, Singer, Laren (Laren Jazz Festival)
uitgebracht: oktober 2017 
label: Fondamenta
aantal stukken: 9
tijdsduur: 72’11
website: www.challengerecords.com




Minstens net zo fraai is het concert uit augustus 1975 van zangeres Sarah Vaughan, gemaakt tijdens het Laren Jazz Festival. De 51-jarige diva pakt uit met een groots ‘The Man I Love’, een weldadig ‘I Got It Bad (And That Ain’t Good)’ en een fabelachtig neergezet ‘’Round Midnight’. Een demonstratie van haar kunnen vormt haar vocale exercitie in een medley, waarin achtereenvolgens ‘It’s Magic’, ‘My Reverie’, ‘Body And Soul’ en ‘Moonlight In Vermont’ voorbijkomen. Een krachttoer die uitmondt in een grootst neergezet ‘Tenderley’. Het slotnummer van een album dat zonder meer gerekend mag worden tot haar beste werk.



Oscar Peterson   – Live At The Concertgebouw 1961
bezetting: Oscar Peterson piano, Ray Brown contrabas, Ed Thigpen drums
opgenomen: 10 februari 1961, Concertgebouw, Amsterdam
uitgebracht: oktober 2017 
label: Fondamenta
aantal stukken: 9
tijdsduur: 52’56
website: www.challengerecords.com



Pianoleeuw

Van eenzelfde hoog niveau zijn de in februari 1961 in het Concertgebouw gemaakte opnames van het trio van Oscar Peterson. De set vormt een double bill met de bovengenoemde opnames van Ella Fitzgerald van dezelfde dag. Wilde de pianist nog weleens routineus klinken in deze periode - verwend als hij was door zijn gigantische succes - tijdens dit concert speelt hij alsof de duivel hem op de hielen zit. Contrabassist Ray Brown en drummer Ed Thigpen vormen al jarenlang zijn vaste begeleiders. Peterson grijpt de luisteraar bij de haren en sleept hem mee langs doortastend uitgevoerde standards als ‘Softly, As In A Morning Sunrise’, ‘Con Alma’, ‘I Remember Clifford’ en ‘It Ain’t Necessarily So’. De ritmesectie klinkt als een klok en de timing van de pianist is weergaloos. Bij dit concert geen technisch vertoon, maar zorgvuldig spel met de nadruk op de inhoud. Heerlijk om deze pianoleeuw op zijn best terug te horen. 



Thelonious Monk – Live At Rotterdam 1967
bezetting: Charlie Rouse tenorsaxofoon, Thelonious Monk piano, Larry Gales contrabas, Ben Riley drums. Gasten: Clark Terry en Ray Copeland trompet, Jimmy Cleveland trombone, Phil Woods altsaxofoon, Johnny Griffin tenorsaxofoon
opgenomen: 28 oktober 1967, de Doelen, Rotterdam
uitgebracht: november 2017 
label: Fondamenta
aantal stukken: 4
tijdsduur: 41’27 / 40’50
website: www.challengerecords.com


Op 28 oktober trad pianist en componist Thelonious Monk aan in de Doelen te Rotterdam, die toen pas geopend waren. De grote jazzvernieuwer was net 50 geworden en speelde een bloemlezing uit zijn repertoire met stukken als ‘Ruby, My Dear’, ‘Hackensack’, ‘We See’, Oska T.’, ‘Epistrophy’ en ‘Blue Monk’. Het concert duurde meer dan tachtig minuten, de reden waarom het op een dubbel-cd is uitgegeven. Zijn bekende kwartet met tenorsaxofonist Charlie Rouse, contrabassist Larry Gales en drummer Ben Riley wordt op een aantal stukken versterkt met een keur aan muzikale gasten, zoals trompettist Ray Copeland, bugelspeler Clark Terry, altsaxofonist Phil Woods, tenorsaxofonist Johnny Griffin en trombonist Jimmy Cleveland. Een solo feature krijgt Monk in ‘Don’t Blame Me’, waarin hij laat horen dat hij een uitstekende stride pianist is. 

Monk is een muzikale architect zonder weerga en slaagt erin dit bonte ensemble in goede banen te leiden, op een manier zoals alleen hij dat kan: met akkoorden als speldenprikken. Het concert heeft meer het karakter van een informele jamsessie dan van een officieel optreden. Fraai ook is de walking bass solo van Gales op ‘Hackensack’ en de gedreven improvisatie van bugelspeler Terry op ‘Blue Monk’. 



Dave Brubeck Quartet  – Live At The Kurhaus 1967
bezetting: Paul Desmond altsaxofoon, Dave Brubeck piano, Eugene Wright contrabas, Joe Morello drums
opgenomen: 24 oktober 1967, Kurhaus, Scheveningen
uitgebracht: oktober 2017 
label: Fondamenta
aantal stukken: 9
tijdsduur: 67’17
website: www.challengerecords.com



Afscheid

Van mindere kwaliteit is het uit oktober 1967 daterende concert van het Dave Brubeck Quartet in het Kurhaus. Het jarenlang wereldwijd met elkaar optrekken heeft het ensemble klaarblijkelijk geen goed gedaan en de heren zijn duidelijk op elkaar uitgekeken. Een aantal maanden hierna zou altsaxofonist Paul Desmond het kwartet dan ook verlaten. Geruchten willen dat beide musici elkaar al jarenlang niet meer het licht in de ogen gunden, maar dat ze uit professionele redenen toch nog met elkaar optrokken. De twee bekende nummers die de productie afsluiten, ‘Take Five’ en ‘Someday My Price Will Come’ klinken nog het meest als een plichtmatig afscheid. 

Conclusie
The Lost Recordings vormen een welkome aanvulling op de historische opnames die al uitgegeven worden door het Nederlands Jazz Archief. De muziek is vaak van hoog niveau en de remastering is voorbeeldig. De nieuwsgierigheid naar nieuw te ontdekken materiaal is gewekt!



Beluister fragmenten van:


© Jazzenzo 2010