Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Ben van Gelder verzet met Amerikaans kwartet muzikale bakens

CONCERTRECENSIE. Ben van Gelder Quartet, TivoliVredenburg, ClubNine, Utrecht, 19 januari
beeld: Ton van Leeuwen
door: Cyriel Pluimakers

Altsaxofonist Ben van Gelder (1988) heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een musicus die niet alleen nationaal bekend is, maar ook aan de overkant van de Atlantische Oceaan hoge ogen gooit. Lee Konitz (1927) mag dan zijn grote voorbeeld zijn, aan de stijl van deze grootmeester voegt hij een extra dimensie toe waarin hij regelmatig de grenzen van de tonaliteit opzoekt. Na drie spraakmakende cd-producties behoort hij tot de top van de internationale jazz.

  
Saxofonist Ben van Gelder met contrabassist Joe Sanders en slagwerker Craig Weinrib in Utrecht.

In TivoliVredenburg presenteert Van Gelder zijn nieuwe op Amerikaanse leest geschoeide kwartet met pianist Sam Harris, contrabassist Joe Sanders en drummer Craig Weinrib. Musici afkomstig uit de Brooklyn scene, het New Yorkse stadsdeel waar Van Gelder het grootste deel van het jaar woonachtig is. Het is duidelijk dat de ritmesectie zijn hang naar avontuur deelt met spannende ritmewisselingen, onverwachte dissonante uitstapjes en een dynamiek waarin de nadruk ligt op bescheiden volumes. 

Innovatief
Binnen dit spectrum laat het kwartet een ruim vijf kwartier durende muzikale zoektocht horen waarin naast Van Gelder een opvallende rol is weggelegd voor pianist Sam Harris, die met zijn percussieve spel het kwartet voortdurend prikkelt en opstuwt. Een aanpak die een soort hedendaagse versie vormt van het baan doorbrekende spel van Thelonious Monk (1917-1982). Illustratief is dan ook dat het concert afsluit met een geïnspireerde bewerking van ‘Work’, een minder bekende compositie van de grote vernieuwer.

  
Ben van Gelder en pianist Sam Harris in Cloud Nine van TivoliVredenburg.

Als een jazzensemble momenteel het predicaat ‘innovatief’ verdient dan is het wel dit bijzondere kwartet dat er voortdurend in slaagt de luisteraar op het puntje van zijn stoel te laten zitten. Muziek die je wakker schudt en nieuwe vergezichten opent. Eindeloos creatief en een belichaming van waar het in essentie in de jazz om gaat: improvisatie op het scherpst van de snede. Van respect voor de jazztraditie getuigt de keuze van de toegift: een ademloos – grotendeels a capella -  gespeelde versie van ‘Body and Soul’, de ultieme testcase voor elke saxofonist. 

Van Gelder maakt met zijn kwartet muziek die de bakens definitief verzet, een kwaliteit die je in de actuele jazz niet vaak aan zult treffen. 


© Jazzenzo 2010