Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Atomic laat het oude Bimhuis herleven

CONCERTRECENSIE. Atomic, Bimhuis, Amsterdam, 23 november 2019
beeld: Ton van Leeuwen
door: Cyriel Pluimakers

Het Scandinavische Atomic is een van die zeldzame ensembles die zich niets aantrekt van modes, marketingstrategieën en de verplichte aanwezigheid op de sociale media. Trompettist Magnus Broo, rietblazer Fredrik Ljungkvist, pianist Håvard Wiik, contrabassist Ingebrigt Håker Flaten en drummer Hans Hulbækmo sluiten rechtstreeks aan bij de vrije muziek uit de jaren zestig en zeventig, met terloopse verwijzingen naar de verworvenheden van toenmalige nieuwlichters als Ornette Coleman, Don Cherry, Albert Ayler, Alexander von Schlippenbach en Misha Mengelberg.

  
De Scandinavische band Atomic met rietblazer Fredrik Ljungkvist en trompettist Magnus Broo op het podium van Bimhuis.

Afsluiter
Het Amsterdamse concert vormt de afsluiter van een Europese tournee en vanaf het eerste moment lijkt het alsof de tijd even stilstaat. Je waant je in het knusse oude Bimhuis aan de Oudeschans en als je je ogen dichtdoet ontvouwen zich bijna automatisch de geuren van verschaald bier, wiet en tabak. Nostalgie maakt zich van je meester en even hoop je dat dit allemaal mag blijven: de tijd dat er aan de experimenten geen einde leek te komen en dat artistieke inspiratie niet ingekaderd werd door hinderlijke tegengeluiden van marketeers en de wensen van het gemiddelde publiek. 

Rommelig
De eerste set van Atomic geeft een licht rommelige indruk, met een klein hoogtepunt als het ensemble een bewerking van ‘Louange à l‘éternité de Jésus’ van Olivier Messiaen ten beste geeft. Drummer Hulbækmo, die al een aantal jaren met het kwintet speelt, is duidelijk minder communicatief dan de uitzonderlijke Paal Nillsen-Love. Eigenlijk houdt hij continu eerder een soort vrije vibe gaande en reageert hij nauwelijks op wat er rondom hem muzikaal plaatsvindt. Ljungkvist stelt zich min of meer op als de leider en beschikt op tenorsaxofoon en klarinet over een magistraal geluid, dat nu eens een keer niet refereert aan de kunstmatige echo waarvan veel blazers uit deze contreien gebruik maken. Hetzelfde geldt voor de aardse en enigszins vuige trompet van Broo.

  
Atomic speelt improvisatiemuziek met beide benen op de grond.

Rauw
Atomic speelt improvisatiemuziek met beide benen op de grond: rauw, recht voor zijn raap en bij tijd en wijle explosief. Met name na de pauze komen de musici echt op gang, waarbij pianist Wiik regelmatig de hoofdroi op zich neemt. Bijna hilarisch is de krankzinnige uitvoering van Brian Wilson’s ‘Pet Sounds’. Definitief wordt de muziek van de Beach Boys aan flarden gespeeld en valt er van de oorspronkelijke lieflijkheid niets meer te bespeuren. Het kwintet is wars van sentimentaliteit en laat de Scandinavische jazz klinken zoals het hoort: authentiek, weerbarstig en energiek. Atomic is in zijn onconventionaliteit en dwarsheid beslist een van de meest interessante gebeurtenissen van de actuele jazz: een verademing tussen alle aangepaste muziek van dit moment. 


© Jazzenzo 2010