Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Nijmegen laat I Compani in de steek

OPINIE
door: Cyriel Pluimakers









Bo van de Graaf is een spil in de Nijmeegse jazzscene.

Foto © Olga Beumer.


Het is een publiek geheim dat Nijmegen van alle grote steden per inwoner het minste geld aan cultuur uitgeeft. Toch heeft de stad aan de Waal een grote naam op het gebied van popmuziek en festivals. Maar de jazz komt er sinds jaar en dag bekaaid vanaf. Het genre ontvangt maar mondjesmaat subsidie en de gemeente voert een opmerkelijke verdeel-en-heers politiek.

Gedwongen
In 2019 bracht de gemeente het plan ‘Groei. Cultuurvisie Nijmegen 2020’ uit. Voor dit nieuwe beleid konden de diverse Nijmeegse instellingen plannen indienen voor de periode 2021-2024.  Zo’n dertien instellingen werden min of meer gedwongen onder het motto ‘Jazzkader’ samen te gaan werken. Onder meer LUX, Music Meeting, Jazz & Impro Nijmegen, I Compani, Cultuurhuis Lindenberg en Concertgebouw De Vereeniging waren hierbij betrokken. Een commissie boog zich onlangs over de ingediende plannen en kwam tot de conclusie dat ze teleurgesteld was omdat ze geen echt overkoepelende aanvraag ontvangen had. Niet zo vreemd als je beseft dat de belangen van de diverse aanvragers behoorlijk uiteenlopen. Een productiekern als I Compani steekt nu eenmaal fundamenteel anders in elkaar dan bijvoorbeeld de organisatie van Concertgebouw De Vereeniging. Feitelijk wordt er geen onderscheid gemaakt tussen appels en peren. 

Vreemde eend
Het is dan ook voorspelbaar dat de commissie concludeert: “I Compani is als ensemble en productiekern een vreemde eend in de bijt en biedt het Jazzkader geen inhoudelijk voordeel. De werkwijze van het productiehuis en daarmee ook de artistieke waarde ervan wordt niet duidelijk uit de plannen.” 

Artistiek leider Bo van de Graaf reageert furieus in De Gelderlander. “Door de gemeente is erop aangedrongen dat alle jazz-initiatieven in de stad gezamenlijk een subsidieaanvraag zouden doen. Wij mochten dat niet zelf doen. Mijn aanvraag mocht bovendien maar twee A4-tjes groot zijn, terwijl ik meestal veertien kantjes nodig heb. Die zijn er wel als bijlage bijgevoegd maar ik heb de indruk dat de commissie die helemaal niet gelezen heeft. Een ambtenaar heeft me vooraf nog verzekerd dat er een zachte overgang zou zijn bij de verandering van de subsidie-methodiek. Zodat vaste klanten niet ineens hun subsidie verliezen. Dat gebeurt nu dus toch.”

Bizar is dat er geen ruimte is voor een bezwaarprocedure, iets wat gebruikelijk is bij goed bestuur. Het Jazzkader heeft bijna 110.900 euro aangevraagd en krijgt uiteindelijk 86.700 euro toebedeeld. Een rotfooi als je ziet dat LUX jaarlijks met 1.222,221 euro naar huis gaat en Doornroosje met 1.439,822 euro. 











I Compani in 2018 met het dubbelprogramma ‘A Paris’ en ‘Felliniamo’ in de Roode Bioscoop. Foto © Olga Beumer.



Schijn

Kortom de gemeente Nijmegen en de door haar benoemde commissie hebben de schijn tegen zich. Eerst dwingen ze een unieke productiekern tot samenwerking in een context waarin hij niet thuishoort, dan volgt er een negatief advies en tot slot is er geen beroepsmogelijkheid. De Graaf en I Compani bevinden zich na decennia van hard werken in een kafkaiaanse situatie, waar alleen nog maar een weg lijkt te zijn naar het loket van de sociale bijstand. Dit terwijl het spraakmakende ensemble al 35 jaar bestaat en onlangs nog twee uitstekend bezochte jubileumconcerten in LUX organiseerde. Met hun multimedia aanpak – waarin muziek en beeld ineenvloeien – hebben ze in Nederland en daarbuiten een grote naam opgebouwd: I Compani is bijna synoniem met Fellini. 

Van de Graaf in De Gelderlander: “Als de subsidie wegvalt dan kunnen we onze administratie niet meer doen, niet meer repeteren. Bovendien leidt een gemeentelijke subsidie altijd tot meer subsidies van landelijke fondsen en de provincie. Die vervallen dan ook. Het vervelende is dat er helemaal geen beroep mogelijk is. Dit is het besluit en bezwaar maken kan nu niet meer. Toch laat ik het er niet bij zitten. Ik wil een gesprek en denk aan een WOB-procedure, om te zien wat er eigenlijk besproken is in die commissie over ons. Ensembles hebben het nu toch al moeilijk, overal wordt gezegd laten we die steunen en koesteren.” 

Een andere overlevingsmogelijkheid vormt misschien nog een ad hoc-procedure bij de culturele projectsubsidies van de gemeente, een ruif die telkens bijna overstelpt wordt met aanvragen en waarvoor je ongeveer anderhalf jaar van tevoren plannen moet indienen. Voor een dynamische kunstvorm als de jazz wel een behoorlijk lange termijn. Gloort er dan toch nog een beetje hoop?


© Jazzenzo 2010