Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

‘Ik hoop dat mijn muziek de luisteraar optilt’

INTERVIEW
Tekst en beeld: Ronald Sterk









Jazzgitarist Richard Doodkorte.




Een eigenzinnige cocktail van melodie, harmonie en timing is de kern van het gitaarspel van Richard Doodkorte. Als autodidact komt hij op het conservatorium waar hij zich ontwikkelt tot een gitarist met een geheel eigen stem. “Jazz zit in mijn ruggenmerg.”

Radio 6 zette Richard Doodkortes laatste cd ‘The Search’ (2018) vol in de schijnwerpers. “Een zoetgevooisde gitaarstem met een vleugje melancholie”, is de reactie van de presentator. Er zijn meer voorbeelden waaruit je mag opmaken dat Doodkorte een gitarist is om in de gaten te houden. Zo vraagt Bert Heerink (zanger van rockband Vandenburg) hem voor een tv-optreden. Daarin geeft Doodkorte het nummer ‘Burning Heart’ (waarmee Vandenberg veertien weken in de Amerikaanse Billboard Hot 100 stond) een verrassende ‘klassieke’ draai door de snaren van zijn akoestische gitaar een kwart lager te stemmen. Behalve de D en G, die stemt hij juist een octaaf hoger. 

Complimenten
Jaren later, tijdens een masterclass van Larry Carlton, een van de meest gevraagde studiogitaristen in Amerika, improviseert Doodkorte een bluesje. Er verschijnt een big smile op het gezicht van de legende: “It was taken me on a little journey as a listener!” Ook Mike Stern, door het Amerikaanse jazz-tijdschrift DownBeat geschaard onder de 75 beste gitaristen aller tijden, is onder de indruk van Doodkortes talent, als ze samenspelen op een masterclass. “Nice lines!”, roept Stern enthousiast. En zijn voormalig gitaardocent Peter Tiehuis (Metropole Orkest) draait Doodkorte’s cd ‘The Search’ tijdens lange autoritten. Meer complimenten heb je als gitarist niet nodig.

Vinyl uit The States
Als we Doodkorte vragen naar zijn muzikale roots, verwijst hij naar zijn vader. Die vaart in de jaren zestig als scheepswerktuigbouwkundige op de Holland-Amerikalijn, en doet Cuba aan tijdens de staatsgreep van Fidel Castro. Zijn schip gaat aan de ketting, maar in een sloepje weet hij toch aan wal te komen. In Havana maakt hij kennis met latin, koopt er platen. En dat doet hij ook in steden als New York en San Francisco. Doodkorte senior komt thuis met stapels lp’s – jazz, latin, salsa, mariachi en ander exotisch vinyl, dat in Nederland niet te koop is. Richard Doodkorte: “Ik herinner me Billie Holiday en The Famous Carnegie Hall Concert van Benny Goodman. En een plaat van Louis Armstrong met Freddy Green op gitaar. Mijn vader had de tranen in z’n ogen, zong de baspartijen mee en wees me op een intro of overgang. Dankzij hem heb ik leren luisteren en kwamen die klanken in mijn ruggenmerg.”











"Ineens ging het over de zeggingskracht binnen toonladders,
voor mij volkomen nieuw."  



Eerste gitaar

De negenjarige Richard ziet bij zijn oma een viersnarig gitaartje, een Italiaanse Bontempi. Dat wil hij ook, een gitaar! Maar krijgt ‘m niet, hij zal ‘m zelf moeten verdienen. In de Achterhoek steekt hij witlof en de boer ziet hem aan voor zijn oudere broer die een hoger uurloon krijgt, dus verdient hij in no time het geld voor een heuse Melody, die hij koopt in een muziekwinkel in Doetinchem. Zijn vriendjes luisteren naar pop en rock, maar bij Doodkorte zit de liefde voor jazz diep. “Neem Louis Armstrong, daar gebéurt iets. Ik hoorde ineens een andere toonsoort – dat dit moduleren heet, wist ik natuurlijk niet, maar het greep me!” 

Freedom
Geld voor een versterker is er niet, maar er staat wel een ‘muziekmeubel’ in de huiskamer. Stekker van de platenspeler eruit, gitaarsnoer erin en met het volume op 10 speelt hij mee met Fats Domino. Doodkorte ‘found his freedom’. Al snel zit hij in schoolbandjes. En hij speelt in korte tijd de riffs waarop de oudere jongens – waarvan hij de eerste akkoorden leerde – jaren studeerden. Hij zoekt van alles uit. Eerst Danny Lademacher (Herman Brood), Jimmy Page (Led Zeppelin), Pearl Thompson (The Cure), Larry Carlton (Steely Dan) en Onnie McIntyre (Average White Band). Later ook jazzcats als Joe Pass, Wes Montgomery, Jimmy Raney en Doug Raney. En hij analyseert de pianopartij van Parkers ‘Confirmation’ en stukken van Chic en Weather Report. “Ik ging net zolang door totdat ik had wat ik wilde horen.”

Bevrijding
In 1985 doet Doodkorte toelatingsexamen op het Conservatorium Hilversum. Van theorie heeft hij als autodidact geen kaas gegeten, maar dat hij goede oren heeft, is meteen duidelijk. Hij wordt aangenomen en krijgt zijn eerste lessen van Maarten van der Grinten: “Ineens ging het over de zeggingskracht binnen toonladders, voor mij volkomen nieuw. Ik raakte ook onzeker, omdat Maarten zo veel verder was dan ik, zo volwassen in zijn spel. Pas in het derde jaar – ik had toen les van Peter Tiehuis en Wim Overgaauw – viel alles op z’n plek. Ik herinner me dat ik een bluessolo van twintig minuten had ingestudeerd, ik kende elke noot uit mijn hoofd, speelde op safe. En toen was er het moment dat ik me realiseerde: ik kan dit ook loslaten, de volgorde veranderen, mijn eigen draai eraan geven. Voor mij als perfectionist een enorme bevrijding!”











“Ik voelde me lost, zocht naar een nieuwe vorm van mijn
leven.”  



Zingeving

Kort na zijn afstuderen – met een eervolle vermelding voor zijn composities – wordt hij gevraagd voor het combo van cabaretière Jasperina de Jong. Zij geeft het grootste compliment dat je als gitarist kunt krijgen: de slotsolo bij elke theatervoorstelling. Dan komt Doodkortes eerste cd: ‘Behind the Fridge’, een spannende collage van fusionstukken. “Ik voelde urgentie die uit te brengen, vooral als document van mijn ontwikkeling.” 

Daarna breekt er een zwarte periode aan in zijn leven. Zus Angelique (30) – journalist bij De Gelderlander – wordt op haar fiets doodgereden door een krankzinnig hard rijdende automobilist zonder rijbewijs, die vermoedelijk door rood reed en ook nog eens de benen neemt na de fatale klap. “Ik voelde me lost, zocht naar een nieuwe vorm van mijn leven.” Het peilloze verdriet vindt z’n weg in zijn cd ‘The Search’. De composities verwijzen naar Angelique, zoals ‘Sisters Dance’, ‘Folded Hands’ en ‘Farewell’. Het is een belangwekkende cd waarop Doodkortes zoeken naar houvast en zingeving stukken oplevert die ontroeren, verbinden en verheffen. Hij speelt alsof zijn leven ervan afhangt en schaart zich met zijn lyrische stijl onder de grote Nederlandse gitaristen.

Abbey Road 
De tien stukken voor ‘The Search’ neemt Doodkorte op in z’n eigen studio. Het masteren laat hij doen op heilige grond: de Londense Abbey Road Studios. Aan de knoppen zit Christian Wright, de man die ook de masters deed voor Ed Sheeran, Radio Head en Brian Ferry. “Christian vond de dynamiek in mijn opnamen prachtig, maar wilde wel de volgorde van de nummers aanpassen en de pauzes tussen de nummers inkorten. Ook miste hij definitie in het laag” zegt Doodkorte. “Terwijl Christian aan het laag sleutelt, ruimt hij meteen ook bijgeluiden en ruis op. Dat ging razendsnel. Bij elke ingreep verbeterde de sound. De afluisterapparatuur was zo goed dat ik me verbaasde over de geluidskwaliteit. Zo had ik het nog niet eerder gehoord. Het leek wel of de musici in de ruimte stonden.” 

Vaart en eenheid
Een eyeopener voor Doodkorte was het feit dat Christian het eerste nummer op de cd – ‘Introduction’ – als laatste bewerkte. Het idee is dat dan alle instellingen zó optimaal zijn, dat het openingsstuk er sterk opkomt. Doodkorte: “Zou hij begonnen zijn te masteren met het eerste stuk, dan had hij gaandeweg zo veel verbeterd dat het eerste stuk qua sound zou komen los te staan van de rest. Nu is ‘Introduction’ een belofte voor wat nog komen gaat. Aan het eind van de dag kreeg ik een cd mee als check. Ik mocht later terugkomen op zijn veranderingen, als ik het niet goed zou vinden. Maar dat heb ik niet hoeven doen. Door zijn invloed zit er nu meer vaart in de cd en ook eenheid in sound.”

Groovy
Wat de toekomst brengt? “Ik schrijf constant nieuwe stukken, componeren is voor mij onlosmakelijk verbonden aan het muziek maken. Mijn derde cd zal groovy zijn, vol jazz en fusion. Er zijn zo veel liedjes die zich aandienen … De rode draad blijft dat de gitaar het instrument is waarmee ik spreek. Ik maak er mezelf blij mee, kom in een andere wereld waarin zorgen oplossen. De hoop is altijd dat mijn muziek ook de luisteraar optilt.”



Album 'The Search' beluisteren via Spotify, inloggen noodzakelijk.




Richard Doodkorte over 'Introduction'. 


© Jazzenzo 2010