Artikel geprint vanaf Jazzenzo.nl

Joe Lovano schrijft jazzgeschiedenis op Middelheim

CONCERTRECENSIE. Jazz Middelheim Festival, Antwerpen, 15 en 16 augustus 2021
beeld: Olga Beumer
door: Cyriel Pluimakers

Het altijd sfeervolle Jazz Middelheim Festival in Antwerpen ging vorig jaar niet door vanwege de COVID-19-pandemie, maar dit jaar pakt de organisatie weer uit als vanouds. Het enige verschil is dat er dit keer maar gebruik wordt gemaakt van een podium. Dit betekent ook dat de compositieopdrachten aan de Belgische musici op het podium in de grote tent staan.

  
Op het podium van Jazz Middelheim stonden onder meer stemkunstenares Youn Sun Nah, Avishai Cohen Trio en Joe Lovano.

Sterk
De zondag opent met Overseas, een project rond saxofonist Toine Thys die een nieuw soort wereldmuziek presenteert met een hoofdrol voor de Egyptische oud-speler Ihab Radwan. Verder treffen we in het ensemble de uit Luxemburg afkomstige celliste Annemie Osbourne en de Braziliaanse percussionist Luis Nascimento aan. Achter de vleugel zit de Nederlander Harmen Fraanje. Het ensemble is goed ingespeeld en moeiteloos worden Arabische tradities vermengd met Braziliaanse ritmiek, jazz en Europese klassieke muziek. 

IJzersterk is het optreden van de 85-jarige Franse rietblazer Michel Portal met zijn #MPM85 kwintet. De composities zijn meer dan fraai en met name de Duitse trombonist Nils Wogram zorgt voor het nodige vuurwerk. Zijn hartstochtelijke geluid is een prachtige aanvulling op de sonore basklarinet van de leider. Opvallend is het stuwende en avontuurlijke slagwerk van de jonge Belgische drummer Lander Gyselinck, een uitzonderlijk talent. 

  
Overseas met saxofonist Toine Thys en oud-speler Ihab Radwan (l). In Michel Portal's #MPM85 spelen onder meer drummer Lander Gyselinck en trombonist Nils Wogram.

Spectaculair 
De uit Zuid-Korea afkomstige stemkunstenares Youn Sun Nah geeft een spectaculair recital met de Zweedse gitarist Ulf Wakenius, waarin de grenzen van de vocale mogelijkheden opgezocht worden. Haar stembanden lijken van een bijzonder soort elastiek en moeiteloos knoopt ze folk, jazz en Aziatische muziek aan elkaar. Minder uit de verf komt de ‘Morricone Stories’ set van de Italiaanse saxofonist Stefano di Battista. Het nogal technische spel van de leider weet niet de warmte en emotie op te roepen, die wezenlijke kenmerken vormen van het oeuvre van deze Italiaanse grootmeester. 

Het kwartet van oud-speler Anouar Brahem vormt een relaxte afsluiter van deze derde festivaldag. Naast het sterke spel van Brahem, valt het spel van basklarinettist Klaus Gesing op, die vooral naarmate het concert vordert steeds meer ruimte krijgt en zich ontpopt tot een indrukwekkende balladeer.

  
Youn Sun Nah met de Zweedse gitarist Ulf Wakenius. De Italiaanse saxofonist Stefano di Battista. Oud-speler Anouar Brahem en zijn kwartet.

Opzwepend 
De vierde en laatste festivaldag start wederom met een compositieopdracht, die dit keer ruimte geeft aan de Belgische bassiste Lara Rosseel, die haar nonet met glans aanvuurt. Opzwepend en dansbaar zijn de ritmes die ze genereert, waarbij ze jazz laat samensmelten met Afrikaanse roots-muziek. Grote ster is de uit Benin afkomstige drummer Angelo Moustapha.

Een grote verrassing is de stevige set van Pete Agora’s Trio met tenorsaxofonist Joe Lovano. Het ensemble bestaat uit pianist Lars van de Voorde, contrabassist Jef Manderveld en drummer Jesse Dockx: nieuwe namen waarvoor een grote toekomst is weggelegd. Duidelijk is dat de nestor - voor wie het zijn eerste concert is sinds november 2019 - de drie jonge honden weet te inspireren en dat hij geniet van de energie die deze supertalenten uitstralen. De gretigheid waarmee er gemusiceerd wordt is meer dan aanstekelijk en kan rekenen op een groots applaus.

  
Bassiste Lara Rosseel trad op met haar band. Tenorsaxofonist Joe Lovano was te gast bij Pete Agora's Trio. Philip Catherine.

Kleur
Vaste gast van Jazz Middelheim is de 78-jarige gitarist Philip Catherine. Zijn optredens zijn de laatste jaren nogal wisselvallig, maar voor deze gelegenheid lijkt hij zich herpakt te hebben. In een setting met de pianisten Bert van den Brink en Nicola Andrioli, voelt hij zich duidelijk veilig en presenteert hij voornamelijk ballads, die vaak uit eigen koker afkomstig zijn. Zijn gitaar zingt weer als vanouds en dat de timing hier en daar wat rafelig is doet nauwelijks afbreuk aan het luisterplezier dat hij bij zijn trouwe Belgische aanhang weet op te wekken. Ook hier geeft drummer en percussionist Moustapha extra kleur aan het concert, net zoals bij de start van de avond.  

Liet saxofonist Joe Lovano al eerder horen dat hij nog steeds een serieuze kracht is om rekening mee te houden, nu bestijgt hij het podium met een ritmetandem van wereldklasse: contrabassist Greg Cohen en drummer Joey Barron. Zijn performance op tenorsaxofoon roept de legendarische Village Vanguard-opnames van Sonny Rollins in herinnering, waarin de muzikale verbeelding grenzeloos lijkt. Als een grootvorst spreidt Lovano een indrukwekkend muzikaal landschap uit, waarbij hij en passant de hele naoorlogse jazztraditie lijkt mee te nemen. Hij is een story teller van formaat, die op Middelheim jazzgeschiedenis schrijft. 

  
Catherine trad op met de pianisten Bert van den Brink en Nicola Andrioli. Joe Lovano op de planken met zijn trio. Avishai Cohen Trio sloot het festival af.

Hoogtepunten
Het trio van de uit Israël afkomstige contrabassist Avishai Cohen vormt de afsluiter van het festival, een act die qua muzikale inhoud niet kan tippen aan de weergaloze performance van de Amerikaanse saxofonist. De nogal ijdele Cohen eist veel ruimte voor zichzelf op met virtuoze, maar tamelijk voorspelbare solo’s. Enig muzikaal narcisme is hem allesbehalve vreemd. Het spel van pianist Elchin Sirinov is weinig fantasierijk, met veel modieuze minimal elementen. Van eenzelfde snit is de begeleiding door drummer Roni Kaspi, die het laatste kreukje uit de muziek telkens lijkt glad te strijken. Het gespeelde repertoire vormt een soort generale repetitie voor het nieuwe album dat Cohen, zoals hij aankondigt, binnen enkele dagen gaat opnemen. 

Ondanks de tegenvallende afsluiter mag gesteld worden dat Jazz Middelheim ook in 2021 uitstekend voor de dag gekomen is met een over het algemeen sterk programma, waarbij Portal en Lovano voor artistieke hoogtepunten zorgden. 

Gezien: Overseas ‘Tamam Morning’ feat. Harmen Fraanje, Michel Portal ‘#MP85’, Youn Sun Nah & Ulf Wakenius, Stefano di Battista ‘Morricone Stories’ (15/8). Lara Rosseel Band, Pete Agora’s Trio feat. Joe Lovano, Philip Catherine ‘Two Piano’s’, Joe Lovano Trio, Avishai Cohen Trio (16/8).


© Jazzenzo 2010