CONCERTRECENSIE. Loek van den Berg Quintet, De Fruitvis, Rotterdam, 20 maart 2026
beeld: Olga Beumer
door: Jeroen Jansen
De Fruitvis is bezig aan een stille opmars. Het industriële pand in de Rotterdamse Fruithaven, waar al jaren elke derde vrijdag van de maand jazz van hoog niveau te horen is, trekt een steeds vaster en groter publiek. Uitverkochte avonden zijn geen uitzondering meer, de naam circuleert steeds vaker in gesprekken over de beste jazzpodia van de stad. En alsof dat nog niet genoeg is: vrijdagavond stond er voor het eerst een vleugel op het podium, in bruikleen gekregen van TOON Rotterdam. Een welkome aanvulling, en pianist Aseo Friesacher mocht als eerste zijn vingers erover laten gaan.
Het kwintet van saxofonist Loek van den Berg speelde zoals verwacht veel nummers van het succesvolle album 'Seafarer'.
Seafarer
Want Friesacher is een van de vijf muzikanten van het Loek van den Berg Quintet, dat Rotterdam al een tijdje als thuisbasis deelt. Het kwintet heeft inmiddels twee albums op zijn naam staan en won dit jaar de competitie Keep an Eye The Records, wat betekent dat ze in 2027 een derde album mogen uitbrengen. Dat perspectief was gisteravond voelbaar: een band die weet waar ze naartoe gaat.
Het repertoire bestond zoals verwacht grotendeels uit stukken van het succesvolle album 'Seafarer'. Snel werd duidelijk waarom die plaat zo aanslaat. De composities van Van den Berg zijn warm en filmisch, universeel genoeg om direct te raken. In het openingsstuk 'Bodrum Bolero' legt het kwintet meteen zijn kaarten op tafel: een gedroomde ritmesectie met Friesacher op vleugel, Cas Jiskoot op basgitaar en contrabas en Martin Hafizi op drums, terwijl Van den Berg op alt- en sopraansaxofoon en trombonist Nathan Surquin als frontlinie elkaar blindelings weten te vinden. De chemie is onmiskenbaar.
Pianist Aseo Friesacher. Het album 'Seafarer' wordt getoond aan het publiek.
Ingehouden schoonheid
Maar Van den Berg laat je niet in slaap wiegen. Hij zoekt contrasten op, en dat deed hij met verve in het rockende 'Samnaya', geïnspireerd op de explosieve mix van metal en folk die Tigran Hamasyan zo onnavolgbaar maakt. Het is een van de kwaliteiten die deze muziek boven het gemiddelde uitstijgt: elk nummer heeft een kristalheldere opbouw, elk contrast is doordacht. Als solist is Van den Berg net zo transparant. In 'When We Weep' speelde hij glashelder en fluisterend, ergens in de buurt van Paul Desmond op zijn best, om vervolgens toch weer te ontvlammen. Dat vermogen, ingehouden schoonheid die plotseling losbarst, is zijn handelsmerk.
Een van de hoogtepunten van de avond was 'Attic Views', geschreven tijdens repetities op de zolder van het Batavierhuis, een ander briljantje in de Rotterdamse jazzscene. Het stuk heeft een lyrisch, herhalend karakter dat langzaam ruimte maakt voor meer beweging, om tenslotte uit te monden in een vloed van korte noten. Juist hier toonden Cas Jiskoot en Martin Hafizi hun waarde als ritmesectie: Jiskoot met een stevige, betrouwbare baslijn, Hafizi met de souplesse om de muziek alle kanten op te laten gaan. En Friesacher? Die liet op de nieuwe vleugel precies horen waarom hij de spil van dit nummer is.
Loek van den Berg en trombonist Nathan Surquin weten elkaar blindelings te vinden.
Verbinder
Interessant was de ruimte die het kwintet zichzelf vrijdagavond toestond. Bestaande stukken als 'Seafarer' werden veel langer uitgesponnen dan voorheen, met alle ruimte voor Friesacher en Surquin om te verkennen. Beiden wisten daar uitstekend raad mee. Het nieuwe nummer 'Drizzle Dance' toonde eveneens meer vrijheid, en in de nieuwe suite 'Luxver', een eerbetoon aan het legendarische Nijmeegse podium Lux, klonk een band die zijn eigen grenzen aan het oprekken is. Dat is een veelbelovend signaal voor dat derde album.
Uiteindelijk maakt de vorm niet zo uit. Wat Van den Berg onderscheidt is zijn gave als verbinder, als leider die een groep bij elkaar houdt zonder te overheersen. Dat kwamen we het mooist tegen in het slotmoment van de avond: Van den Berg nam de Armeense duduk ter hand voor 'Languages of the Unheard'. Band en publiek zongen elkaar toe in een gewijde stilte. Het was ontroerend en precies goed. De Fruitvis stond er volledig voor open.