CD-RECENSIE
Jan Dintheer Large Ensemble – Tiger’s Den
bezetting: Jan Dintheer Large Ensemble o.l.v. componist Jan Dintheer*
opgenomen: 9-11 januari 2025, Hardstudios Winterthur
uitgebracht: 23 januari 2026
label: Double Moon Records / Challenge Records
aantal stukken: 9
tijdsduur: 58:32
website: jandintheer.com
door Jeroen Jansen
Het schrijven voor grote jazzensembles is een vak apart, en het is een vak dat steeds minder jonge musici willen leren. De big band vraagt geduld, logistiek, en een compositiepraktijk die ver uitstijgt boven het improvisatiemoment. Jan Dintheer, een 28-jarige gitarist en componist uit de regio Thun in Zwitserland, trok zich van die tendens niets aan. Met ‘Tiger’s Den’ presenteert hij zijn debuutalbum voor een ensemble van twintig musici, en het resultaat overtuigt vanaf de eerste noot.
Jazz Thing
Het album verschijnt als deel 111 in de reeks Jazz Thing Next Generation, een samenwerking tussen het Duitse vakblad Jazz Thing en het Keulse label Double Moon Records. Al meer dan twee decennia biedt deze reeks jonge Duitstalige jazzmusici een professioneel platform voor hun debuut. De lat ligt hoog: eerdere deelnemers groeiden uit tot vaste namen in de Europese jazzwereld. Dintheer, die jazzgitaar en jazzcompositie aan de Swiss Jazz School in Bern en les kreeg van Django Bates, voegt zich in die traditie met een album dat aan die reputatie recht doet.
Het titelstuk legt meteen de grondtoon vast. ‘Tiger’s Den’ is gebaseerd op balkaninvloeden en bouwt op van een ingetogen basklarinetsolo door Philipp Hillebrand naar een explosief collectief climax. Het ensemble volgt Dintheer daarin met precisie en overtuiging. Elders kiest hij voor een conceptuele benadering: in ‘Unvollkommenes Beryllium’ zijn melodie, harmonie en ritme alle drie afgeleid van het getal vier, een techniek die Dintheer leerde van de Amerikaanse componist John Hollenbeck. Het resultaat klinkt niet als een rekensom maar als muziek die ademt.
Vrije val
‘Flug Frohmut’ verwijst naar de vrije val van een eerste parachutesprong, ‘5 Vor 12’ is de melancholische pendant: geschreven kort voor het project begon en doortrokken van het gevoel van een wereld die zich in lastig vaarwater begeeft. ‘Längsgeteilte Dringlichkeit’, de naam ontleend aan bureaucratisch jargon voor half uitgevoerde infrastructuurprojecten, klinkt als een verkeersopstopping in notenvorm: chaotisch, fragmentarisch, maar nooit stuurloos. Het is de meest uitdagende compositie van het album en tegelijk de meest fascinerende.
Het album sluit af met ‘Shepard’s Pie’, een stuk gebaseerd op het akoestische illusie principe van de Shepard-toon: het gevoel van eindeloze versnelling, pentatonische harmonieën die door alle twaalf toonaarden omhoog bewegen, terwijl de solist een melodie speelt die de luisteraar al kent van het begin van het album. Het brengt alles samen in een cirkel die klopt.
Moed
Moed is het woord dat opkomt bij ‘Tiger’s Den’. De moed om voor grote formaties te schrijven, te repeteren en op te nemen. De moed om conceptueel te denken zonder de muziek te laten verkillen. En de moed om als debutant meteen zoveel te vragen van een ensemble van twintig musici, die dit alles met zichtbare toewijding waarmaken. Dit album is een veelbelovend startschot.
* Bezetting: Jan Dintheer compositie, leiding, add. Piano; Nancy Meier dwarsfluit, altfluit; Matthias Kohler altsaxofoon, sopraansaxofoon, dwarsfluit; Loris Knüsel altsaxofoon, klarinet; Marco Karrer tenorsaxofoon, dwarsfluit; Elori Baume tenorsaxofoon; Xavier Sprunger baritonssaxofoon; Philipp Hillebrand basklarinet, klarinet; Nicola Bernhard, Felix Grandjean, Jaronas Höhener en Paul Butscher trompet, bugel; Pere Molines Tur, Jonas Beck en Julia Rüffert trombone; Kristine Solli Oppegaard bastrombone, tuba; Daniel Hernandez piano; Anna Regina Kalk gitaar; Benjamin Jaton contrabas, Flo Hufschmid drums.