Sleutelrol
Romare Bearden (1911 – 1988) was niet alleen beeldend kunstenaar. Als auteur schreef hij essays, boeken en songteksten. Zijn bekendste lied is ‘Sea Breeze’ dat op vinyl werd vastgelegd door Billy Eckstine, Dizzy Gillespie, Oscar Pettiford, Tito Puente en Yusef Lateef. Als gastheer speelde Bearden een sleutelrol in de latere jaren van de Harlem Renaissance: toonaangevende zwarte kunstenaars en intellectuelen ontmoetten elkaar in de jaren dertig in zijn woning in New York City. 

  
De werken ‘Soul Three’ (1968), ‘At the Savoy’ (1982) en ‘Come Sunday’ (1975).

Rembrandt en Vermeer
Bearden was gedegen opgeleid: hij studeerde kunstgeschiedenis, wiskunde, onderwijskunde en filosofie aan diverse prestigieuze Amerikaanse en Europese universiteiten. Als Amerikaans militair in Europa bestreed hij de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog. 

Zijn artistieke carrière startte hij als cartoonist voor diverse tijdschriften. In de jaren vijftig ontwikkelde zijn kunst zich in abstracte richting. Bearden werkte graag met olieverf. Soms week hij uit naar waterverf omdat hij daarmee zulke levendige effecten kon bereiken. Naast enkele Mexicaanse muurschilders beschouwde hij Rembrandt, Vermeer en Pieter de Hoogh als voornaamste inspiratiebronnen.  

  
‘Jazz Village’ (1967), ‘Paris Blues’ (1981) en ‘High C’ (1979).

Spiral
In 1960 werkte Bearden als tekstschrijver mee aan de musical ‘Star of the Morning’. Saxofonist Branford Marsalis koos een selectie songs hieruit voor zijn album ‘Romare Bearden Revealed’ (2003). In de jaren zestig richtte Bearden de kunstenaarsgroep Spiral op. Leden hiervan discussieerden over de positie van zwarte kunstenaars binnen de burgerrechtenbeweging. De groepsnaam verwees naar de opwaartse Archimedes-spiraal als teken van vooruitgang. Bearden was een voorstander van optimale vrijheid voor kunstenaars bij het maken van hun werk.

  
Albumhoes Billie Holiday ‘The Original Recordings’ (1973), ‘Duke Ellington and Billy Strayhorn in Paris’ (1981) en het affiche van een expositie van Romare Bearden in The Bronx Museum of the Arts (1986).

Collagekunst
Vanaf de vroege jaren zestig liet Bearden meer realisme toe in zijn werk. Hij legde zich vanaf die periode vooral toe op het maken van collagekunst. Daarvoor plakte hij kubistisch verknipte en afgescheurde foto’s uit glossy’s, gekleurd papier, karton en lapjes stof op abstracte achtergronden. De foto’s die hij gebruikte, hadden vaak een link met de Afro-Amerikaanse cultuur. Niet geheel toevallig ging het daarbij in veel gevallen om jazzmuzikanten. Beardens liefde voor jazz is bijna tastbaar in zijn werk. Zijn collages namen in de loop der tijd in omvang toe. 

  
‘Train Whistle Blues’ (1964), de muurschildering ‘Baltimore Uproar’ bij metrostation Pennsylvania Avenue in Baltimore (1982) en ‘In E Sharp’ (1981).

Muurschilderingen
Naarmate zijn ster als kunstenaar steeg, kreeg hij vaker opdrachten voor het maken van muurschilderingen. Na zijn overlijden in 1988 stegen de prijzen voor zijn kunstwerken, zijn muurschilderingen waren op den duur meer waard dan de gebouwen waarop ze waren aangebracht. Ook ontwierp Bearden platenhoezen, boekcovers en affiches voor tentoonstellingen. Beardens schilderijen, collages en tekeningen hebben zelden een eenduidige boodschap. Hij liet het leven zien zoals het zich aandiende: met pieken en dalen.