CONCERTRECENSIE. Mellits Consort, de Spot, Middelburg, 20 april 2012
beeld: Eddy Westveer
door: Mischa Beckers

Voor editie I en II van het programma Going Maximal nodigde de Zeeuwse Concertzaal al eerder respectievelijk Real Quiet en pianist Andrew Russo uit. Vrijdag klonk in de Spot, in Middelburg, editie III. Ditmaal met muziek van de Amerikaanse componist Marc Mellits. Met zijn groep Mellits Consort brengt hij, met een ongebruikelijke combinatie van versterkte instrumenten, muziek die bol staat van groove, repeterende patronen en aangrijpende lyriek.

Mellits Consort met celliste Elizabeth Simkin en marimbaspeler Danny Tunick in De Spot in Middelburg.

Going Maximal III dus. De term Maximal lijkt volgens Mellits het type muziek, dat hij en zijn vrienden in Real Quiet maken, duidelijk te representeren en goed te bestaan naast minimalisme  als muziekstroming. De componist gelooft dat wat hij doet op een bepaalde manier een natuurlijke evolutie is van minimal music.

Mellits bouwt zijn muziek rond repeterende patronen van geluid die de muziek voortstuwen. Letterlijk alles kan daarbij een inspiratiebron zijn: op zichzelf staande geluiden, architectuur en in het bijzonder voedsel. Mellits ziet namelijk veel overeenkomsten tussen de manier waarop ingrediënten in een goed smakend gerecht samenwerken en in harmonie zijn, en het componeren van muziek. De meeste stukken die in Middelburg op het programma stonden, komen dan ook van het album met de veelzeggende titel ‘Paranoid Cheese’, uit 2007.

Als kind bouwde Mellits de hele dag met LEGO. Het was zijn favoriete tijdverdrijf. Het vinden van inspiratie is voor hem daarom makkelijk. Het enige wat we hoeven te doen is onze ogen en oren te openen en luisteren, vindt hij. Dan kun je simpelweg bouwen. Hij heeft het gevoel dat hij nog steeds aan het bouwen is. Alleen verving hij LEGOblokken door geluid. En zo klonk het ook.

Veelal startte Mellits op zijn keyboard een patroon en Danny Tunick volgde dat op marimba. De groove daarbij werd versterkt door de laag gespeelde accenten van celliste Elizabeth Simkin. De continue herhaling, met kleine variaties en wendingen, had een licht hypnotiserend effect. Kevin Gallagher op gitaar en violiste Cristina Buciu hadden een wat vrijere rol. Gallagher volgde dan eens de sequentie minutieus of speelde delen ervan in nieuwe harmonieën.


Danny Tunick, violiste Elizabeth Simkin en toetsenist, componist Marc Mellits.

Buciu bewoog zich verder van de patronen en kwam er meer los van. Zeker in de langzamere stukken bracht ze heel wat emotie over met haar spel. Een kippenvelmoment was daarbij de uitvoering van het stuk dat Mellits speciaal voor zijn dochters schreef over het gevoel van, “you know, the moment just before they fall asleep and they open their eyes”.

Mellits Consort gebruikt elektrisch versterkte marimba, viool en cello. Met het versterken van de akoestische instrumenten zoekt de groep bewust naar verandering in het timbre van het geluid. Ofwel, naar een manier om makkelijker dit geluid te mengen met andere elektronische instrumenten zoals de elektrische gitaar en synthesizer. Het gaat daarbij niet om het volume. Dat was sowieso niet al te hoog bij dit concert. Het keyboard en de krachtige celloklanken mengden hierbij mooi en zetten de groove steeds dik aan.

Gallagher speelde met een overstuurd geluid en verfraaide dat met diverse andere elektronische effecten. In tegenstelling tot Buciu leek hij daarbij niet helemaal los te komen van die groove. Met zijn set-up zou je af en toe eens een uitspatting à la Marc Ribot verwachten. Maar eerlijk is eerlijk, zeker in de stukken ‘Machine IV’ en ‘Machine V’ ging het goed loos en werden de barokachtige en wat meer exotische partijen vervangen door stevige hardrockriffs en lekker dwarse harmonieën.

• www.marcmellits.com