FESTIVALRECENSIE. North Sea Jazz Festival, Ahoy Rotterdam, vrijdag 10 juli
beeld: Ron Beenen
door: Johan Bakker

Vrijdagmiddag 10 juli 2026 opende Koningin Máxima de vijftigste editie van North Sea Jazz. Na aankomst bij de Ahoy-ingang kreeg ze een portofoon aangereikt, waarna haar stem luid en duidelijk over de samengedromde mensenmassa schalde: ‘Zijn alle posten klaar om te beginnen?’ Het antwoord was bevestigend, waarna de vorstin de eerste digitale toegangsbewijzen scande.

  
Robert Glasper, Joshua Redman en Cécile McLorin Salvant op de openingsdag van de 50ste editie van North Sea Jazz.

Hare Majesteit
In club ‘Birdland’ ging het gezelschap, dat verder onder meer bestond uit de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten en festivaldirecteur Irene Peters, in gesprek met artiesten en festivalbezoekers. Het ZO! Gospel Choir verraste de aanwezigen met een heuse ‘flashmob’. ‘You’ve Got The Love’ begon eenvoudig, waarna uit alle hoeken en gaten van de ruimte koorleden opdoken die zich aansloten in een jubelzang. De pianist die een persoonlijk woordje richtte tot Hare Majesteit, zat er enkele generaties naast toen hij zei: ‘Van harte welkom, koningin Wilhelmina.’

Vorstin, burgemeester en hun gevolg werden rondgeleid over het festivalterrein. Gezien de verbindende vermogens van koningin en burgemeester zal het geen toeval zijn geweest dat ze kozen voor een optreden van de bigband van het Haags Koninklijke Conservatorium op het binnenplein. 

  
The Roots. Koningin Maxima trotseert de drukte tijdens de opening van North Sea Jazz (publieksfoto). Ben van Gelder vervult zijn compositieopdracht voor het festival.

Eervolle opdracht
Het vertrek van dit festival uit Den Haag in 2006 is voor veel inwoners van de Hofstad nog altijd een pijnlijke herinnering. Genoemde bigband gaf met grote regelmaat acte de présence ten tijde van de Haagse North Sea Jazz-edities. Rotterdam koos na 2006 echter voor bigbands uit eigen gelederen. Hopelijk heeft de vorstelijke aandacht als een pleister op de wonde gefungeerd en is dit een voorbode van een hernieuwde samenwerking. 

Ook zanger-gitarist Jalen Ngonda, die de hoogtijdagen van het in soul gespecialiseerde Motown-label deed herleven, pakte zijn moment van koninklijke aandacht.  

Ben van Gelder ontving van de organisatie de eervolle opdracht een compositie te schrijven naar aanleiding van dit vijftigste jubileum. Daar heeft hij een waardige invulling aan gegeven, zo bleek vrijdagmiddag. De getalenteerde saxofonist heeft zijn bestaan zelfs aan dit festival te danken. Zijn vader Sem van Gelder was eigenaar van platenwinkel Swingmaster te Groningen. Ieder jaar stond Sem met een kraam op North Sea Jazz, waar hij niet alleen platen en foto’s verkocht maar ook zijn indrukwekkende muziekkennis deelde met iedere passant die daar oren naar had.  

  
Steve Coleman, Esperanza Spalding in de Hudson en Wadada Leo Smith.

Perfect getimede luisterliedjes
In de kelder van het Haagse Congresgebouw leerde Sem tijdens het festivalweekend van 1981 zijn latere vrouw Jacqueline Reisel kennen. Uiteindelijk heeft die ontmoeting geleid tot de geboorte van zowel Ben als Gideon, die gisteravond als pianist meespeelde in het bescheiden ensemble van zijn broer. ‘The Whole Wide World Is Round’ werd een ontroerend eerbetoon aan vader Sem van Gelder die vorige maand op 77-jarige leeftijd overleed.

Cécile McLorin Salvant liet de grote Amazonzaal volledig volstromen. Met overwicht, onderhoudende verhalen en perfect getimede luisterliedjes van haar album ‘Oh Snap’ (2025) in het Engels en het Frans wist de artist-in-residence haar publiek zowel te boeien als te ontroeren. Pianist Sullivan Fortner verwerkte een hinderlijke ringtone van een bezoeker die niet wist hoe hij zijn telefoon uit moest zetten of die hem niet hoorde, in zijn spel. 

  
Het sterrenkwartet van Chris Potter met Larry Grenadier. Het 19-jarige Amerikaanse gitaarwonder ?Grace Bowers.

Ongebruikelijke tonen
Steve Coleman speelde zich warm in de kleedkamer tot het moment dat hij daadwerkelijk het podium op werd geroepen. Samen met trompettist Jonathan Finlayson, bassist Rich Brown en drummer Sean Rickman bracht hij de Madeira-zaal in vervoering met repeterende motieven en Afro-Cubaanse grooves. 

North Sea Jazz is naast het festival met de bekende namen ook een plek voor muzikale ontdekkingen. Terwijl mensen zich tegoed deden aan eten, drank en overvloedige zonneschijn, bracht the Los Angeles League of Musicians (LA LOM) een lekker in het gehoor liggende mix van cumbia, bolero en surfrock. De blijmakende muziek van dit trio wekte voor even de illusie dat het festival was verplaatst naar Venice Beach aan de Amerikaanse westkust. 

Wadada Leo Smith zou optreden met Vijay Iyer, die helaas moest afzeggen. Gitarist Mary Halvorson verving de zieke pianist. Smith haalde ongebruikelijke tonen uit zijn instrument, Halvorson bleef zoeken naar de juiste bedding voor de pruttelende trompetgeluiden.

  
Jalen Ngonda, Joshua Redman en Jon Batiste (foto: JB).

Beethovencomposities
Jon Batiste slaagde erin om een intieme sfeer te creëren in de grote Nile-hal. Na enkele dampende soulsongs ging de muzikale alleskunner over op het spelen van fragmenten uit enkele Beethovencomposities. Volgens Batiste paste de Duitse componist Afrikaanse polyritmiek toe in zijn werk en legde hij de eerste aanzetten tot de blues al vast. De klassieke pianostukken gingen soepel over in ‘Golden Slumbers’ van The Beatles. Terwijl Batiste het publiek ‘I feel good, I feel free, I feel fine just being me’ liet zingen haalde hij een melodica tevoorschijn. Samen met zijn percussionisten daalde hij af van het podium en wandelde tussen de festivalgangers door.   

Na zijn eigen optreden werd Batiste razendsnel vervoerd naar de Maas-hal waar hij meespeelde in het aan Roy Hargrove (1969 – 2018) opgedragen eerbetoon The RH-factor. Hargrove was in zijn veel te korte leven een vaste waarde niet alleen op North Sea Jazz maar ook bij de jamsessies na afloop. 

Overtuigend huwelijk
Alsof het nog niet genoeg was, dook Batiste ook weer op tijdens het optreden van The Roots, het collectief dat een overtuigend huwelijk sloot tussen vooruitstrevende jazz en betekenisvolle hiphop. 

Joshua Redman, die voor de twintigste keer op het festival speelde, had zijn nieuwste kwartet meegenomen. De jonge begeleiders werden niet overdreven gehinderd door de indrukwekkende staat van dienst van hun bandleider. De energie van zijn medemusici en de voelbare liefde vanuit de zaal inspireerden Redman tot bevlogen improvisaties. Met de gevoelvol gespeelde bossa ballad ‘Meditation’ kwam een eind aan de eerste dag van deze jubileumeditie van North Sea Jazz. 

• northseajazz.com

Zie ook:

• Openingsdag North Sea Jazz Festival doet kwaliteit van gloriedagen herleven
  door: Cyriel Pluimakers (vrijdag 11 juli)