CD-RECENSIE

Keith Jarrett – Sleeper
bezetting: Keith Jarrett piano; Palle Danielsson contrabas; Jon Christensen drums; Jan Garbarek tenorsax, sopraansax, fluit
opgenomen: 16 april 1979
release: 2012
label: ECM Records
tracks: 7
tijd: 1:46:53 (dubbel-cd)
websites: www.ecmrecords.nl
door: Koen Graat



Meer dan dertig jaar lagen de opnamen van het concert dat Keith Jarrett met zijn Europese kwartet op 16 april 1979 in Tokio gaf op de schappen bij ECM Records. Van het optreden dat de pianist in dezelfde stad een dag later gaf, verscheen in 1989 de registratie ‘Personal Mountains’. Het is onduidelijk waarom producer Manfred Eicher juist nu met de stofdoek over de opnames van die eerste dag is gegaan, maar een goede zaak is het hoe dan ook. ‘Sleeper’ is een uitgebreide registratie van een waanzinnig concert.

Het Europese kwartet van Keith Jarrett, ook wel bekend onder de naam Belonging (naar de titel van debuutalbum van de groep in 1974) is vooral een Scandinavische aangelegenheid. De Amerikaanse pianist formeerde met de Zweedse bassist Palle Danielsson en de Noren Jan Garbarek op saxofoon en Jon Christensen op slagwerk in de jaren zeventig een supergroep die moeiteloos de moderne jazztraditie omarmde, maar tegelijkertijd een veel weidsere klank had. Alsof er een soort wereldjazz werd gespeeld die op het moment zelf ontstond met hypnotiserende cadansen, vrije improvisaties, Oosterse melodielijnen en een Noorse ruimtelijkheid.

Neem het ruim 28 minuten durende ‘Oasis’, dat het hele klankuniversum van het kwartet omvat. Het psychedelische, percussieve intro wordt gevolgd door lyrische melodieën, waarna Jarrett en Garbarek in hun improvisaties elkaar het vuur aan de schenen leggen tot een enorme climax in de pianosolo aan toe.

Van het popachtige, soulvolle ‘Chant of the Soil’ tot het klassieke intro van ‘Innocence’ of de bulk aan energie die vrijkomt bij ‘Personal Mountains’; alles lijkt te kloppen op ‘Sleeper’, waarvoor Jarrett alle composities schreef. Het ritmetandem  Christensen-Danielsson speelt met een onverzadigbare honger, terwijl Garbarek lekker rauw klinkt en zijn geluid nog niet gebukt laat gaan onder een overdreven galm.

‘Sleeper’ is kortom een waardevolle toevoeging aan het imposante oeuvre van Jarrett, zeker omdat het aantal uitgebrachte geluidsopnames van zijn ‘European Quartet’ vrij gering is. En het doet de vraag rijzen wat er nog meer op de schappen van ECM ligt.