IN MEMORIAM
door: Erno Elsinga









Paul Bley: 1932 - 2016.
Foto © Jos L. Knaepen.


Pianist Paul Bley is dinsdag 3 januari op 83-jarige leeftijd overleden. Bley was in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw een bepalende speler binnen de freejazz. Samen met musici als Charlie Parker, Charles Mingus en Sonny Rollins gaf de Canadees nieuwe richting aan het begrip jazz en groeide hij uit tot een grootheid binnen het genre.

Avant-garde
Paul Bley, voorloper van de avant-garde jazz, was één van de grootste jazzpianisten en componisten van de twintigste eeuw. Al op 13-jarige leeftijd beklom hij het podium, organiseerde als tiener concerten, vertrok op aanraden van Charlie Parker naar New York en belandde via Chet Baker en Ornette Coleman in de muziekscene die de jazzgeschiedenis vorm zou geven.

Bley debuteerde in 1953 met het album ‘Introducing Paul Bley’ dat hij opnam met Charles Mingus en Art Blakey. Het begin van zo’n honderd albums onder eigen naam. Van bebop, postbop tot freejazz en als pionier van de Moog Synthesizer tot invloeden uit de elektronica aan toe ten tijde van zijn tweede huwelijk met de Amerikaanse musicus Annette Peacock. 











Paul Bley tijdens zijn soloconcert in het Bimhuis in 2009 (zie recensie onderaan artikel). Foto © Ger Koelemij.


Bley nam solo op voor ESP-Disk Records en verhuisde in 1974 naar ECM waar hij het soloalbum ‘Open, To Love’ opnam met composities van Annette Peacock en Bley’s eerste vrouw Carla Bley. Een album met werk van vrouwelijke componisten dat de boeken in ging als eerste album met de kenmerkende ‘ECM Sound’.

Bley vormde trio’s met Gary Peacock en Paul Motian, Steve Swallow en Pete LaRoca, had ensembles met Lester Young, Sonny Rollins, Jimmy Giuffry, Ornette Coleman, Lee Konitz, Han Bennink, John Scofield, Bill Frisell, Pat Metheny en vele anderen door de jaren heen.

Bimhuis
Bley bleef tot op hoge leeftijd optreden en in in 2009 verscheen zijn autobiografie ‘Stopping Time: Paul Bley and the Transformation for Jazz’. In dat jaar speelde Bley in het Bimhuis, zich voortbewegend in een rolstoel of zichzelf ondersteunend met een stok. ‘Een wat morsige man met een baard van een paar dagen’ zoals Mischa Andriessen het destijds voor Jazzenzo verwoordde. ‘Bley maakte zich tijdens het spelen al uit de voeten’.


Lees ook:

• 13 mei 2009: Concertrecensie Bimhuis: 'De verkleedkist van Paul Bley'
  
  
  
  
  

Paul Bley solo in 1973

Paul Bley live in Oslo

Paul Bley op het Chivas Jazz Festival in São Paulo, 2003