CD-RECENSIE

Miroslav Vitous – Mountain Call
bezetting: Michel Portal klarinet, basklarinet; Miroslav Vitous contrabas; 
Jack DeJohnette drums; Esperanza Spalding stem; Bob Mintzer 
basklarinet; Gary Campbell sopraan- en tenorsaxofoon; Gerald Cleaver drums; leden van het Tsjechisch Nationaal Symfonieorkest
opgenomen: 2003–2010, Universal Syncopation Studios, Praag
uitgebracht: 27 maart 2026
label: ECM Records
aantal stukken: 18
tijdsduur: 42’57
website: miroslavvitous.com - ecmrecords.com
door: Jeroen Jansen


Er zijn albums die bij verschijning al meer zijn dan een plaat alleen. 'Mountain Call' is er zo een. Het is het eerste ECM-album waarop Miroslav Vitous in tien jaar als leider verschijnt, en tegelijkertijd, onbedoeld, de zwanenzang van twee van zijn naaste muzikale reisgenoten. Michel Portal overleed in februari 2026 op negentigjarige leeftijd, kort voor de verschijning; Jack DeJohnette is ons ook ontvallen. Dat beide musici hier op hun allerbest te horen zijn, maakt 'Mountain Call' aan alle kanten tot een belangrijk album, dat de hooggespannen verwachtingen waarmaakt.

Echo's
Vitous, in Praag geboren in 1947, is een van de grote namen van de moderne jazz. Hij wordt misschien soms zelf een beetje moe van de vermelding dat hij medeoprichter is van Weather Report, maar liefhebbers van die formatie horen op 'Mountain Call' ongetwijfeld echo's terug van de vroege albums van die band: de ruimte, de intuïtieve vrijheid, de gespannen stiltes. Zijn reputatie als bassist, componist en pionier op het gebied van orkestrale klanksynthese staat echter allang op eigen benen.

Wisselende bezettingen
Het album is een ratjetoe in de beste zin van het woord. Vitous presenteert zichzelf in wisselende bezettingen, over opnamesessies verspreid tussen 2003 en 2010, en het geheel is opmerkelijk samenhangend. De duetten met Michel Portal vormen het kloppend hart van de plaat. De improvisaties tussen de twee zijn beeldschoon en ragfijn, Portal op klarinet en basklarinet als een gesprekspartner die precies weet wanneer hij moet zwijgen en wanneer hij moet spreken. Het titelstuk, die het album afsluit, is vijf minuten lang en voelt als een afscheid dat niemand als zodanig had gepland.

Suite
De orkestrale stukken, waarbij leden van het Tsjechisch Nationaal Symfonieorkest opduiken naast Vitous en DeJohnette, zijn indrukwekkend van textuur en compositorische zeggingskracht. 'Evolution', de driedelige suite met Bob Mintzer op basklarinet, is een verrassende verschijning: Mintzer is niet bepaald een gebruikelijke ECM-naam, maar hij past er naadloos in. De vijfdelige suite 'Rhapsody' met Esperanza Spalding is even spannend en integer: Spalding zingt Vitous' teksten en gebruikt haar stem ook als klankobject, met een integriteit die de muziek nooit in de richting van het toegankelijke duwt.

Hongerig
De enige frustratie, en die is groot: geen enkel stuk komt verder dan vijf minuten. Vitous houdt er niet van om langdradig te zijn, dat is duidelijk. Maar je snakt naar meer. Juist als een duet met Portal zijn diepste punt bereikt, juist als de orkestrale texturen zich lijken te willen openen, is het alweer voorbij. Het is een bewuste keuze, ongetwijfeld, maar ze laat de luisteraar hongerig achter. Op een manier die alleen de beste albums voor elkaar krijgen.