CD-RECENSIE

New Sound Jazz Machine – Red Herring
bezetting: New Sound Jazz Machine o.l.v. bassist Joris Bolhaar*
opgenomen: 27 en 28 september 2025, Fattoria Musica, Osnabrück
uitgebracht: 31 mei 2026
label: eigen beheer
aantal stukken: 3
tijdsduur: 19'47
website: newsoundjazzmachine.nl
door: Jeroen Jansen




In Oost-Nederland is de New Sound Jazz Machine allang geen geheim meer. Wie er in december komt, kent de kerstconcerten die er inmiddels een bijna mythische status hebben gekregen. Dat zo'n orkest, met een bezetting die grotendeels uit liefhebbers bestaat, zo'n vaste plek heeft weten te veroveren in het regionale culturele leven zegt veel over wie er aan het roer staat.

Roerganger
Die roerganger is Joris Bolhaar, bassist en oprichter van het gezelschap, die zijn muzikanten al jarenlang vormt tot een geheel dat klinkt alsof er niets aan het toeval is overgelaten. Lang niet iedereen in de gelederen is professional, sommigen spelen naast een dagbaan, anderen komen net van het conservatorium, maar Bolhaar kneedt de groep met een vakmanschap dat de naden tussen die niveaus onzichtbaar maakt. Op de ep 'Red Herring' is dat resultaat nu ook op plaat te horen, en het wordt hoog tijd dat de band ook buiten haar vertrouwde regio sporen gaat verdienen.

Opener 'Memory Lane Street Parade' zet meteen de toon: een breed uitgesponnen sound met stevige koperlijnen en een sopraansaxsolo van Luuk de Vries die het stuk een feestelijke, bijna processie-achtige swung meegeeft. De arrangementen zijn rijk geschakeerd zonder dat de sectiewerking overladen raakt, met een ritmesectie die stevig doorstapt en de blazers voortdurend nieuwe kleuren laat toevoegen. Dat evenwicht, tussen massa en detail, is precies waar Bolhaars hand het duidelijkst voelbaar is.

Messcherp
'All Yours' vertraagt het tempo en biedt alle ruimte aan Roel Penterman, wiens tenorsolo technisch messcherp is en tegelijk warm van toon. Penterman weet spanning op te bouwen zonder ooit te forceren, bouwt zinnen op die net wat langer doorlopen dan verwacht en landt telkens precies op het juiste moment. Juist die beheersing maakt hem tot een van de sterkste troeven van het ensemble. De koperblazers houden zich hier bewust op de achtergrond, met lange liggende akkoorden die de solist dragen in plaats van overschreeuwen, wat het contrast tussen band en solist alleen maar scherper maakt.

De titeltrack 'Red Herring' sluit af met het meest uitdagende materiaal van de drie. Toetsenist Igor Herstel krijgt hier de ruimte en grijpt die met beide handen aan: heerlijk dwars, met harmonische zijsprongen die de bigband soms bijna doen wankelen voordat de sectie hem weer opvangt en het thema herneemt. Penterman schakelt in dit stuk over naar altsax en toont zich ook daar even overtuigend, met een geluid dat scherper en directer klinkt dan op tenor. Het is dit soort wrijving, tussen de stevige, collectieve klank van de band en de eigenzinnigheid van de solisten, die 'Red Herring' tot de interessantste van de drie nummers maakt.

Groter podium
Wat 'Red Herring' laat horen is een orkest dat zijn regionale status meer dan verdient, maar dat inmiddels ook klaarstaat voor een groter podium. Waar New Cool Collective al decennia bewijst dat een groot Nederlands ensemble landelijk kan doorbreken, met een geluid dat leunt op funk, latin en clubcultuur, kiest de New Sound Jazz Machine een klassiekere bigbandroute, meer geworteld in sectiewerk en solistische ruimte. Net als NCC weet ook Bolhaars orkest een breed publiek te bereiken zonder aan muzikale scherpte in te boeten. De ambitie is er, het vakmanschap is er, en met solisten als Herstel en Penterman heeft de New Sound Jazz Machine munitie genoeg om ook buiten Oost-Nederland de aandacht te trekken die de band thuis allang gewend is.


* Bezetting: Luuk de Vries alt- en sopraansaxofoon; Nadya Bolhaar altsaxofoon, fluit; Roel Penterman tenor- en altsaxofoon; Thomas van Blijswijk tenorsaxofoon; Nienke van Wessel baritonsaxofoon, basklarinet; Joost Hagen, Ward Verschuur,Gijs Bolhaar en Wouter Ensink trompet, flugelhorn; Luc Hudepohl flugelhorn; Rémi Keupink trompet; Gert Nijenbanning, Bas Arentsen en Rob Ebbers trombone; Pieter Bos tuba, bastrombone; Diederik Eggenkamp gitaar; Igor Herstel piano, keys;  Joris Bolhaar contrabas, basgitaar; Dirk Ornée drums; Niek Meijer percussie; Sander Zweerink directie.