CD-RECENSIE

Ben van Gelder – Among Verticals
bezetting: Philip Dizack trompet; Ben van Gelder altsaxofoon,
basklarinet; Kyle Wilson tenorsaxofoon; Peter Schlamb vibrafoon;
Sam Harris piano; Rick Rosato contrabas; Craig Weinrib drums
opgenomen: 10 en 11 augustus 2016, Sear Sound, NYC
uitgebracht: november 2016
label: bvgmusic
aantal stukken: 14
tijdsduur: 54’54
website: www.benvangelder.com
door: Cyriel Pluimakers


Altsaxofonist en basklarinettist Ben van Gelder (1988) vormt een van de grootste jazztalenten van de afgelopen jaren. Niet alleen in Nederland, maar ook in New York City doet hij van zich spreken. Sterker nog, hij heeft de afgelopen tien jaar grotendeels in de hoofdstad van de jazz gewoond.

Inmiddels bracht hij twee succesvolle cd’s uit: ‘Frame of Reference’ (2011) en ‘Reprise’ (2013). Onlangs hield hij zijn derde productie ‘Among Verticals’ ten doop, waarop hij speelt met het puikje van de jonge Amerikaanse jazzscene.

Zijn nieuwe en derde album komt voort uit een compositieopdracht die hij kreeg van The Jazz Gallery, een van de belangrijkste podia voor eigentijdse muziek in New York City. ‘Among Verticals’ is een suite die uit maar liefst veertien korte delen bestaat, waarbij een kunstwerk van de Tsjechische schilder Frantisek Kupka een belangrijke inspiratiebron vormt. Het in het Museum of Modern Art hangende ‘Mme Kupka Dans Les Verticales’ toont de vrouw van de abstracte kunstenaar Kupka, omringd door verticale penseelstreken.  Een schilderij dat naadloos aansluit bij de beleving van de stad door Van Gelder, wonend tussen de wolkenkrabbers. Verticalen van beton en staal waartussen dromen en ambities vaker wel dan niet verdrinken. Thema’s die uiting vinden in zijn muziek.

Wie powerplay zoekt is bij Van Gelder aan het verkeerde adres. Zachtheid en subtiliteit vormen de wezenskenmerken van zijn spel. Zijn innemende altsaxofoongeluid refereert aan dat van grootheden als Paul Desmond en Lee Konitz. Musici die nooit de muzikale ‘macho’ uithingen, maar vooral hun hersens lieten werken en met elke noot de kern raakten.

De muziek van ‘Among Verticals’ vormt een geraffineerd lijnenspel, met duidelijke afspraken tussen de bandleden. Improvisaties duren nooit te lang en passen naadloos in het ontstane vlechtwerk. Zorgvuldig wordt een spanningsboog opgebouwd, met hier en daar kleine rafeltjes in de vorm van dissonanten. Buitengewoon spannende en intelligente muziek, met een schitterend ensemblegeluid. Van Gelder balanceert in zijn spel tussen abstractie en melodie en tussen ingetogen en dynamisch. Hier en daar maakt hij –  op smaakvolle wijze – gebruik van elektronica. Opvallend is de belangrijke rol van de vibrafoon: Peter Schlamb zorgt voor een krachtige basis en beweegt voortdurend mee met het spel van de musici, nu eens ondersteunend en dan weer solistisch. 

Met ‘Among Verticals’ bewijst Van Gelder – ook in internationaal opzicht – te behoren tot de belangrijkste jazzmusici van dit moment. Een musicus die zo goed is, dat Nederland – definitief – te klein voor hem lijkt geworden. 

Lees ook:

• 04-11-16 Ben van Gelder imponeert met Among Verticals (concertrecensie)
  
  
  
   

Documentaire ‘Among Verticals’