James Brandon Lewis drijft op vleugels van verbeelding
CONCERTRECENSIE. James Brandon Lewis Trio, De Singer, Rijkevorsel België, 3 maart 2026
beeld: Ton van Leeuwen
door: Cyriel Pluimakers
Links en rechts hoor je regelmatig het geluid dat de actuele jazz de nodige urgentie mist. Door de conservatoriumopleidingen zijn de musici vaak technisch vaardiger dan de generaties voor 1980, maar de innerlijke drive ontbreekt nogal eens. Een uitzondering op de regel vormt de Amerikaanse tenorsaxofonist James Brandon Lewis.
James Brandon Lewis Trio speelde in een energieke show onder meer werk van het laatst verschenen album 'Apple Cores'.
Dominee
Als zoon van een dominee groeide hij op in Buffalo met de nodige religieuze muziek. De afgelopen jaren zagen we hem in Europa vooral in het kwartet met pianist Aruán Ortiz, maar de meest krachtige muziek maakt hij echt met zijn eigen trio. In februari 2025 verscheen zijn spraakmakende album ‘Apple Cores’: een productie van een ongekende heftigheid waarvan we niet meer wisten dat dit nog mogelijk was. Samen met bassist Josh Werner en drummer Chad Taylor geeft hij hier een ongelooflijk stuk energy music ten beste.
De Singer
Podium De Singer in het Belgische Rijkevorsel is erin geslaagd om Lewis met zijn trio vast te leggen, als enige podium in de Benelux. Dit keer treffen we de dynamische Warren Trae Crudup III achter het drumstel aan. Uiteraard staan de composities van ‘Apple Cores’ centraal, waarin de leider het vrije geluid van de jaren zestig combineert met funk, soul en hiphop-achtige grooves. De tenorsaxofonist verwerkt ook invloeden uit de gospel-traditie en met name tijdens zijn intro’s horen we ook allerlei citaten uit bekende jazz standards. Lewis heeft een geheel eigen staccato techniek ontwikkeld en zijn vibrato is krachtig en puntig tegelijk. Het weidse geluid van Albert Ayler, David S. Ware of David Murray imiteert hij duidelijk niet.
Lewis hanteert een fors volume, maar kan op sommige momenten zacht en teder klinken.
Verhaal
Zijn langdurige improvisaties bestaan uit korte frases en motieven die zich geleidelijk ontwikkelen. Voortgedreven door de elektrische baslijnen van Werner en de funky drums van Crudup zet hij uitgebreide improvisaties neer die van de eerste tot de laatste noot blijven boeien. Invloeden van John Coltrane, Sonny Rolins en Pharoah Sanders horen we hier en daar terug, maar de muzikale voetstappen van Lewis zijn beslist anders en soms zelfs groter. Niet dat hij het publiek tegen de haren instrijkt, want zijn verhaal is inhoudelijk logisch en kent een goed te volgen ontwikkeling. Veel thema’s van ‘Apple Cores’ worden zonder onderbreking uitgevoerd en wanneer Lewis even pauze neemt, wacht hem telkens een bijzonder warm applaus.
Spirituele wereld
De muziek drijft op de vleugels van de verbeelding. Lewis hanteert een fors volume, maar kan op sommige momenten zacht en teder klinken. De langdurige solo’s vormen een stream of consciousness, die het publiek meesleept in een spirituele wereld zonder weerga. Black Music grootheden als Don Cherry en Donny Hathaway worden expliciet geëerd. Bijna bezwerend is de ode aan zijn 89-jarige grootmoeder, waarin het kernachtige geluid van zijn tenorsaxofoon een onontkoombare lading geeft aan de diepe genegenheid die hij voor haar koestert. Betoverend is tot slot de toegift ‘Even The Sparrow’, opgedragen aan zijn vader: een melodie die klinkt als een gebed. Muziek die je niet meer loslaat en de weg baant voor een gezonde toekomst van de jazz.
