16 jun - In Duitsland is na een kort ziekbed de legendarische pianist Abdullah Ibrahim op 91-jarige leeftijd overleden. De verbannen Zuid-Afrikaanse muzikant met meer dan zeventig albums op zijn naam, werd gezien als het boegbeeld van de anti-apartheidsstrijd en een van de belangrijkste grondleggers van de Zuid-Afrikaanse jazz.

Abdullah Ibrahim tijdens het Belgische Gent Jazz Festival in 2015. 
Foto © Jos L. Knaepen.


Dollar Brand
Abdullah Ibrahim zag in 1934 het levenslicht als Adolph Johannes Brand en ging aanvankelijk onder zijn artiestennaam Dollar Brand door het leven. In 1968 bekeerde hij zich tot de islam waarna hij zijn naam veranderde in Abdullah Ibrahim. Als grondlegger van de Zuid-Afrikaanse jazz noemde Nelson Mandela hem ooit 'de Mozart van de jazz'.

Spiritueel geluid
Ibrahim boetseerde diverse stijlen tot een herkenbaar, spiritueel geluid. Hij mengde Zuid-Afrikaanse tradities met westerse elementen waardoor marabi, mbaqanga, traditionele zang en Amerikaanse bebop, gospel en klassieke muziek samensmolten tot een hypnotiserende mix van rustige, repetitieve melodieën en krachtige ritmes dat uiteindelijk zijn handelskenmerk werd.

Vanwege de politieke druk in Zuid-Afrika vluchtte Ibrahim in de jaren '60 naar Zwitserland. Daar werd hij ontdekt door de Amerikaanse jazzgrootheid Duke Ellington, die zijn internationale carrière lanceerde.

Volkslied
Zijn iconische compositie Mannenberg (1974) groeide uit tot het officieuze volkslied van de anti-apartheidsbeweging en in 1994 trad hij op tijdens de presidentiële inauguratie van Nelson Mandela.

Tijdens zijn muzikale carrière speelde Ibrahim met grootheden als John Coltrane, Ornette Coleman, Don Cherry, Sunny Murray, Johnny Dyani en Elvin Jones.

Wapenfeiten
Hoogtepunten uit Ibrahims werk zijn onder meer 'Jazz Epistle Verse 1' uit 1960 (het allereerste moderne jazzalbum door zwarte Zuid-Afrikaanse muzikanten ooit opgenomen), 'Duke Ellington Presents The Dollar Brand Trio' uit 1963 (internationale doorbraak), 'Mannenberg' (1974) en African Marketplace (1980).

Vermaard zijn ook 'African Piano' (1969 / 1973) dat hij als Dollar Brand live en solo opnam in Denemarken, 'Water from an Ancient Well' (1986) opgenomen met zijn legendarische septet Ekaya en het solo-album 'The Balance' dat in 2019 wereldwijd de jazz-hitlijsten bereikte.