CONCERTRECENSIE. James Carter Organ Trio, TivoliVredenburg, Utrecht, 15 november 2023
beeld: Dirk Neven
door: Cyriel Pluimakers

Saxofonist James Carter (1969) brak in oktober 1993 in Nederland door met een verpletterend sextet-optreden op de toenmalige Jazzmarathon. Menig jazzliefhebber zou er heel wat voor over hebben om dat moment terug te halen. Met dat uitgebreidere ensemble maakte hij helaas nooit een album: de wereld kreeg wel een kwartet-versie gepresenteerd op  het toentertijd toonaangevende Japanse DIW (Disk In World) label. De twee cd’s die hij toen maakte - ‘JC On The Set’ (1993) en ‘Jurassic Classics’ (1994) - vormen nog steeds het alfa en omega van Carter’s muzikale stijl.

  
James Carter zijn oeuvre is inmiddels een lappendeken van talloze samenwerkingen.

Jazztraditie
In tegensteling tot veel van zijn generatiegenoten trad hij niet in de voetsporen van Michael Brecker (1949-2007), maar omarmde hij volmondig de jazztraditie. Ineens hoorde de wereld weer een saxofonist die met flair het majestueuze geluid van grootheden als Ben Webster en Don Byas opnieuw vormgaf. Zijn presentatie was uitbundig en zijn techniek grenzeloos. Het ontbrak er nog maar aan dat hij zijn instrument zonder handen bespeelde. Carter werd vanwege zijn kunnen door veel collega’s gevraagd om aan te sluiten bij hun initiatieven en zijn oeuvre is inmiddels een lappendeken van talloze samenwerkingen. 

Staanplaatsen
Negen jaar geleden is het dat hij voor het laatst in TivoliVredenburg optrad. Het muziekpaleis had hem toen uitgekozen voor een proefconcert in de nieuwe setting. De Pandora-zaal is nu goed gevuld en het merendeels oudere publiek moet het helaas doen met staanplaatsen. Had dit echt niet anders kunnen worden georganiseerd in dit prestigieuze zalencomplex?

  
Carter is een showman zonder weerga, bij wie het lijkt alsof saxofoonspelen niks voorstelt.

Iconisch
Carter geeft net zoals toen acte de présence met zijn Organ Trio. Opener vormt Billy Strayhorn’s ‘A Flower Is a Lonesome Thing’. De leider excelleert op altsaxofoon en wordt met verve begeleid door Hammond-organist Gerard Gibbs en drummer Alex White. Carter schmiert dat het een lieve lust is en brengt vervolgens op tenorsaxofoon een ode aan Eddie ‘Lockjaw’ Davis (1922-1986), een iconische blower uit de gouden jaren van de jazz. Diens ballad ‘Sheila’ wordt voorzien van de nodige franje, waarna aanstekelijke bewerkingen volgen van onder meer Stevie Wonder’s ‘Visions’ en het groovende ‘Walkin The Dog’ van Jack McDuff. Ondertussen schakelt Carter naadloos over naar de sopraansaxofoon. 

Flamboyant
Carter is een showman zonder weerga, bij wie het lijkt alsof saxofoonspelen niks voorstelt. Enig effectbejag is hem niet vreemd. Ondertussen wordt de Hammond van Gibbs steeds luidruchtiger en laat ook drummer White zich niet onbetuigd. Virtuoos laat de leider op tenorsaxofoon een uitgebreid staaltje van circular breathing zien, en passant citeert hij uit het thema van de Pink Panther en nogmaals herdenkt hij de legendarische ‘Lockjaw’ Davis. Een toegift kan niet uitblijven en de flamboyante Carter, die in een uitstekende bui is, bedient zijn publiek met graagte. Het blijft echter jammer dat zo’n fantastische blazer zich sinds zijn spectaculaire debuut niet echt ontwikkeld heeft. 

• jamescarterlive.com